Ons bewezen woningconcept Optio belooft snelheid, kwaliteit en betaalbaarheid. Maar Nederland zit niet te wachten op wijken zonder eigen identiteit. Drie architectenbureaus werken al jaren met Optio. Ze kennen de standaard, maar vooral ook de mogelijkheden die er zijn. Weusten Liedenbaum, Bedaux de Brouwer en HILBERINKBOSCH laten zien hoe je vanuit gestandaardiseerde bouwstenen een unieke woonbeleving kunt maken.
Optio is flexibel waar het moet en gestandaardiseerd waar het kan. Met vaste modellen, principedetails en processen biedt het ons een basis om sneller en kostenefficiënter nieuwbouwwoningen te realiseren. De architect voegt daar iets wezenlijks aan toe: het verhaal van de plek.
Bij het project Boven Heide in Wolfheze start architect Loe van de Ven van Weusten Liedenbaum daarom niet met een gevelontwerp. Het voormalige bedrijventerrein ligt tussen een jaren ‘80-wijk, vrijstaande villa's, het spoor en de natuur. “Bestaande bomen, ecologische zones en geluid spelen allemaal mee”, zegt Loe. “We hebben ons overal mee bemoeid. Hoe loop je door de wijk? Welke woningtypes passen het beste? Welke woonbeleving wil je nastreven? Je wilt zo'n plek echt identiteit geven.”
Optio helpt daarbij, juist omdat de ruime mogelijkheden vooraf bekend zijn. “Je weet welke woningtypen je kunt toepassen en wat je ermee kunt. Bij het ene type kan een topgevel, bij het andere een uitbouw. Die kennis gebruik je in de stedenbouwkundige compositie. Als stedenbouw en uitgangspunten op elkaar aansluiten, dan versterkt de architectuur het totaalbeeld.”
Loe van de Ven, Weusten Liedenbaum
Ook Chris Burghouts en Mila Kovačev van HILBERINKBOSCH zien Optio vooral als een verzameling bouwstenen. Voor Woonakker in Teteringen ontwierpen ze samen met Bedaux de Brouwer een woonwijk, passend in een stedenbouwkundig plan dat teruggrijpt op het historische landschap. “Oude wallen, houtsingels en schaapsdriften vormen de basis voor verschillende woonsferen”, legt architect Chris uit. “Optio is vanuit Whoon voor ons één van de vertrekpunten waarmee we woonwijken vormgeven. Maar er zijn meer randvoorwaarden die ertoe doen, zoals de locatie, het beeldkwaliteitsplan, de geschiedenis en landschappelijke elementen. Al die dingen willen we terugzien in een voor deze plek karakteristieke woonwijk.”
Wie Optio goed kent, weet volgens Chris waar de ruimte zit. “Soms zit dat in een element vóór de gevel, zoals een bank of een schoorsteen. Soms door een woningtype aan te passen, zoals een variant op de beneden-bovenwoning die nu onderdeel is van de Optio-standaard. Architect en woningconcept beïnvloeden elkaar dus in twee richtingen.”
Alleen standaard onderdelen uit een digitale bibliotheek kiezen is niet genoeg. “Als je lukraak lekkere ingrediënten bij elkaar gooit heb je nog niet altijd een smakelijk geheel.”
Chris Burghouts, HILBERINKBOSCH
Bij Bedaux de Brouwer ontwerpt de architect nadrukkelijk ook de relatie tussen woning en omgeving. In Woonakker liggen woningen aan groene, autoluwe lanen. De voorkant is daardoor meer dan de plek van de voordeur. “Je kunt wonen aan de voorkant én aan de achterkant”, zegt architect Anna Klaver. “Achter is het meer privé en aan de voorkant juist meer open. Daar zit de sociale interactie met de buurt. Grote puien, veranda's, muren die plaatselijk doorlopen en collectieve buitenruimtes versterken die interactie.”
Architect Peter Keijsers zoekt ondertussen naar samenhang op grotere schaal. “Baksteen, voegwerk en houten gevelbekleding combineren we in verschillende kleuren. Niet om zoveel mogelijk variatie te maken, maar om iedere straat een eigen identiteit te geven. Een unieke kwaliteit binnen één herkenbaar geheel. Onze ontwerpen gaan voorbij het jasje van de woning. Een thuis is meer dan een huis. We ontwerpen een buurt met sociale aspecten. Dat kopen bewoners niet, dat krijgen ze erbij.”
Peter Keijsers, Bedaux de Brouwer
De vrijheid van de architect zit dus niet in een blanco vel. Peter noemt het ‘strak aan de wind zeilen’. “Architectuur maken met Optio is voor ons een zoektocht naar de toegevoegde waarde. Binnen de efficiëntie van het concept zoeken we naar kwaliteit die de moeite waard is om tentoon te stellen.”
Daarvoor moet je Optio door en door kennen. “Als je de mogelijkheden kent, dan kun je juist je toegevoegde waarde laten zien en een dialoog voeren”, zegt Loe.
Chris en Mila herkennen dat. “Je moet het woningconcept begrijpen om ermee te kunnen werken, dan kun je samen de grenzen verkennen. Soms leidt dat tot een detail dat alleen op die ene plek nodig is. Soms ontstaat er een oplossing die ook elders werkt.”
Daar zit voor Whoon de waarde van de architect. Niet in afwijken van Optio, maar in het optimale benutten dat beschikbaar is. De architect brengt de plek, de woonbeleving en de samenhang in het ontwerp bij elkaar samen. Tegelijkertijd is dat een waardevolle leerschool om ons woningconcept Optio continu te optimaliseren.
